Terapiye başlamak cesaret ister, ama ilk birkaç seansın ardından karşınızdaki kişiyle bağ kuramadığınızı fark etmek can sıkıcı olabilir. Bu his çoğu zaman bir başarısızlık değil, süreçle ilgili değerli bir veridir. Araştırmalar, terapi sonucunu en çok etkileyen etkenlerden birinin danışan ile terapist arasındaki çalışma ilişkisi olduğunu gösterir. Dolayısıyla bu hissi görmezden gelmek yerine nazikçe incelemek gerekir.
Önce hissin kaynağını anlamaya çalışın
Uyumsuzluk her zaman aynı şeyden doğmaz. Kendinize birkaç soru sorun: Yargılandığımı mı hissediyorum, yoksa anlaşılmadığımı mı? Terapist çok mu sessiz, çok mu yönlendirici? Konuşmak istediğim şeyler seansta yer buluyor mu? Bazen rahatsızlığın nedeni terapistin tarzı değil, kişisel konulara dokunulduğunda hissedilen doğal huzursuzluktur. İlk seanslarda çekingenlik normaldir; ancak aynı rahatsızlık üç dört seans sonra da sürüyorsa bunu ciddiye almak yerinde olur. Seanslardan sonra kısa notlar almak, hissin ne zaman ve hangi durumlarda ortaya çıktığını görmenizi sağlar.
Bunu terapistinizle açıkça konuşun
Pek çok kişi terapisti kırmaktan çekinir ve sessizce bırakıp gider. Oysa terapistler bu tür geri bildirimi duymaya alışkındır ve çoğu bunu sürecin bir parçası olarak karşılar. “Seansların gidişatından emin değilim” ya da “Daha fazla yapılandırma bekliyordum” gibi sade cümleler yeterlidir. Terapistin yaklaşımını, seansların nasıl ilerleyeceğini ve hedeflerinizi birlikte yeniden gözden geçirebilirsiniz. Verdiği yanıt da önemli bir ipucudur: Savunmaya geçmeden dinleyen ve yöntemini esnetmeye açık bir terapist, ilişkinin düzelme ihtimalini artırır.
Değişim zamanı geldiğinde nasıl ilerlemeli?
Konuşmaya rağmen hâlâ kendinizi güvende ve anlaşılmış hissetmiyorsanız başka bir uzmanla çalışmak makul bir karardır. Bu, terapinin işe yaramadığı anlamına gelmez; yalnızca farklı bir tarz ya da yaklaşım gerekebilir. Yeni bir uzman ararken ihtiyaçlarınızı netleştirin: Daha yapılandırılmış bir çalışma mı, daha serbest bir konuşma alanı mı istiyorsunuz? İlk görüşmede çalışma biçimini ve deneyim alanını sorabilirsiniz. Mevcut terapistinizden son bir seansla süreci kapatmak, yaşadıklarınızı derli toplu bırakmanıza yardımcı olur; ancak bunu yapamayacak kadar rahatsızsanız mesajla bildirmek de yeterlidir.
Acil durumlarda beklemeyin
Terapist değiştirme sürecinde kendinizi çok kötü hissediyor, kendinize zarar verme düşünceleri yaşıyorsanız yeni bir randevuyu beklemeden bir ruh sağlığı uzmanına ya da acil sağlık hizmetlerine ulaşın. Bu tür durumlarda destek almak ertelenmemelidir.
Doğru terapistle çalışmak bazen birkaç denemeyi gerektirir. Hissettiklerinizi dinlemek, onları dile getirmek ve gerekirse yön değiştirmek, kendi iyileşme sürecinize sahip çıkmanın bir parçasıdır.